PROFESOR CZESŁAW DOMAŃSKI | Rządowa Rada Ludnościowa
1943 – 2026

Z żalem żegnamy wybitnego statystyka i ekonomistę profesora Czesława Domańskiego, Honorowego Prezesa Polskiego Towarzystwa Statystycznego, który zmarł 6 lipca 2026 r.

Studia magisterskie na Wydziale Matematyki, Fizyki i Chemii Uniwersytetu Łódzkiego ukończył w 1968 r. Z tą uczelnią związał swój rozwój naukowy i zawodowy. W 1976 r. uzyskał stopień doktora na Wydziale Ekonomiczno-Socjologicznym na podstawie rozprawy „Testy serii i ich ekonometryczne zastosowanie”, przygotowanej pod kierunkiem prof. dr. hab. Zdzisława Hellwiga. Następnie przedmiotem jego zainteresowań naukowych stała się metodologia konstrukcji testów nieparametrycznych. Jego pierwsza publikacja dotycząca tej tematyki pt. „Statystyczne testy nieparametryczne” (PWE, 1979) została wyróżniona Nagrodą Ministra Szkolnictwa Wyższego, Nauki i Techniki. W 1986 r. Rada Wydziału Ekonomiczno-Socjologicznego UŁ nadała Czesławowi Domańskiemu stopień doktora habilitowanego nauk ekonomicznych w zakresie statystyki na podstawie rozprawy pt. „Teoretyczne podstawy testów nieparametrycznych i ich zastosowanie w naukach ekonomiczno-społecznych” (Wydawnictwa UŁ, 1985). Tytuł profesora nauk ekonomicznych uzyskał w 1991 r. na podstawie książki profesorskiej pt. „Testy statystyczne” (PWE,1990).

Jego zainteresowania naukowe obejmowały przede wszystkim zagadnienia metodologiczne statystyki, w tym teoretyczne podstawy testów nieparametrycznych, metody porównywania nieparametrycznych procedur wnioskowania statystycznego z procedurami parametrycznymi oraz statystykę małych obszarów. Profesor Czesław Domański był twórcą łódzkiej szkoły statystyki nieparametrycznej. Podkreślał też wkład statystyków łódzkich do rozwoju polskiej myśli statystycznej. Historia statystyki była jego pasją.

Aktywność badawcza Profesora obejmowała nie tylko prace ściśle naukowe, ale i prace wspomagające rozwiązywanie problemów w różnych obszarach życia społeczno-gospodarczego, zwłaszcza na terenie Łodzi i regionu łódzkiego. Wymienić tu należy badania nad budową łódzkiej skali rozwoju dzieci i młodzieży, stanem zdrowia i umieralnością niemowląt, modelami statystycznymi spożycia wody i energii cieplnej przez mieszkańców Łodzi, utworzeniem łódzkiej karty ryzyka operacyjnego w zabiegach kardiochirurgicznych.

Profesor Czesław Domański sprawował liczne funkcje na uczelni. Był prodziekanem (1987–1990), a później dziekanem Wydziału Ekonomiczno-Socjologicznego Uniwersytetu Łódzkiego (1990–1993). W latach 1993–1996 pełnił funkcję prorektora UŁ ds. ekonomicznych i promocji. Był założycielem w 1992 r, i wieloletnim kierownikiem Katedry Metod Statystycznych, usytuowanej najpierw w Instytucie Ekonometrii i Statystyki (do 2008 r.), a od 2009 r. w Instytucie Statystyki i Demografii. Profesor był także dyrektorem Instytutu Ekonometrii i Statystyki w latach 1997-2008 oraz Instytutu Statystyki i Demografii w latach 2009–2013.

Profesor Czesław Domański był także pomysłodawcą i organizatorem międzynarodowej konferencji Multivariate Statistical Analysis MSA, która od ponad 40 lat stanowi forum wymiany najnowszych pomysłów i odkryć w dziedzinie metod statystycznych.

Działalność Profesora na rzecz rozwoju środowiska naukowego w Polsce obejmowała nie tylko opiekę naukową nad młodymi badaczami (wypromował 27 doktorów), ale także opracowywanie licznych recenzji dorobku naukowego w postępowaniach o nadanie tytułu profesora oraz stopnia naukowego doktora habilitowanego czy recenzji rozpraw doktorskich. Był członkiem Centralnej Komisji ds. Stopni i Tytułów przez trzy kadencje (2007–2017).

Profesor uczestniczył również w pracach redakcyjnych czasopism naukowych. Był członkiem komitetów redakcyjnych czasopism „Przegląd Statystyczny”, „Random Operators and Stochastic Equations” oraz „Statistics in Transition”. Współpracował też z redakcjami „Wiadomości Statystycznych”, „Annales. Etyka w Życiu Gospodarczym” oraz „Folia Oeconomica”.

Od 1987 r. był członkiem Komitetu Statystyki i Ekonometrii PAN, pełniąc w latach 2008-2012 funkcję wiceprzewodniczący tego Komitetu. W latach 2007-2016 był członkiem Komitetu Nauk Ekonomicznych PAN. Od 2002 r. był członkiem Komisji Metodologicznej, a wcześniej Naukowej Rady Statystycznej GUS (1991–2002). Pełnił także funkcje doradcze jako członek Rady Konsultacyjno-Doradczej przy Prezesie Rady Ministrów (2007–2008).

Od 1984 r. był członkiem International Statistical Institute, a od 2000 r. członkiem American Statistical Association oraz The International Biometric Society.

Przez prawie pół wieku Profesor angażował się w działalność Polskiego Towarzystwa Statystycznego (PTS), najpierw jako przewodniczący Oddziału Łódzkiego (1980-1986), a potem jako wiceprezes Rady Głównej PTS (1986–1990). Następnie został członkiem Prezydium PTS (1990–1994), a w latach 1994–2005 oraz 2010–2018 był prezesem Polskiego Towarzystwa Statystycznego. Uhonorowany w 2023 r. tytułem Honorowego Prezesa PTS nadal był obecny w działaniach Towarzystwa.

Te wyjątkowe osiągnięcia Profesora Czesława Domańskiego zostały uhonorowane licznymi odznaczeniami: Krzyżem Kawalerskim i Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski, Medalem Bolzano Uniwersytetu im. Karola w Pradze, Złotą Odznaką UŁ, Złotym Krzyżem Zasługi, Medalem Komisji Edukacji Narodowej, Złotą Odznaką Honorową za Zasługi dla Statystyki Rzeczypospolitej Polskiej, Odznaką Honorową Miasta Łodzi, Medalem „Uniwersytet Łódzki w Służbie Społeczeństwu i Nauce”, Nagrodą za Zasługi dla Miasta Łodzi, Medalem im. Jerzego Spławy-Neymana Polskiego Towarzystwa Statystycznego, Medalem Złotym za Długoletnią Służbę.

Jesteśmy wdzięczni Profesorowi za Jego aktywne życie, za zaangażowanie w pracę na rzecz rozwoju statystyki i środowiska naukowego w Polsce, za przykład pozostawania aktywnym mimo upływu lat. Profesor uczestniczył w VI Kongresie Statystyki Polskiej, współorganizowanym przez PTS, który odbył się w Warszawie w dniach 1-2 lipca 2026 r. Na zakończenie Kongresu pożegnaliśmy się pozdrowieniem ‘do zobaczenia!’. Kilka dni później dotarła do nas smutna wieść o odejściu Profesora.

Osobę i dorobek Profesora zachowamy w pamięci.

Prezydium i członkowie Rządowej Rady Ludnościowej